Görsel: Um Arada’dan yerinden edilen siviller, bölgede yaşanan çatışmaların ardından 14 Ağustos 2026’da Sudan’ın El Obeid kentine ulaştı. (Sudan Tribune)
Sudan’da saldırılar ağırlaşıyor: Siviller hayatını kaybediyor, binlerce kişi yerinden ediliyor. Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında Nisan 2023’ten bu yana devam eden çatışmalar, ülkenin farklı bölgelerinde sivilleri ve temel altyapıyı hedef alan saldırılarla sürüyor. Son haftalarda Kuzey Kordofan, Mavi Nil, Hartum ve Nil Nehri eyaletlerinde düzenlenen kara ve hava saldırıları can kayıplarına, kitlesel göçe ve günlük yaşamın ciddi biçimde aksamasına yol açtı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği verilerine göre, Ocak-Mayıs 2026 döneminde Sudan’daki insansız hava aracı saldırılarında 1.000’den fazla sivil yaşamını yitirdi. Saldırılarda evlerin yanı sıra pazarlar, enerji tesisleri, sağlık merkezleri ve eğitim yapıları da zarar gördü.
Kuzey Kordofan eyaletinde, El Obeid’in güneybatısındaki Um Arada bölgesi 14 Ağustos’ta RSF’nin kara saldırısına hedef oldu. Yerel yetkililer, saldırıda 18 sivilin hayatını kaybettiğini ve 17 kişinin yaralandığını bildirdi. RSF bölgenin kontrolünü ele geçirdiğini savunurken ordu saldırının püskürtüldüğünü açıkladı.
Çatışmaların ardından bölgede yağma ve mülk tahribatı yaşandığı, yüzlerce kişinin güvenli yerlere kaçtığı belirtildi. Uluslararası Göç Örgütünün Yerinden Edilme Takip Matrisi’ne göre, 14 ve 15 Ağustos’ta Um Arada, Tamid ve El-Hor el-Ebyad’dan yaklaşık 4 bin 250 kişi yerinden edildi. Yerinden edilenlerin bir bölümü Şeykan’ın diğer kesimlerine, bir bölümü ise Omdurman’a sığındı.
Hartum, Bahri, Atbara ve El Obeid kentleri de 12 ve 13 Ağustos’ta insansız hava aracı saldırılarına sahne oldu. Görgü tanıkları ile sağlık kaynakları, yalnızca El Obeid’e sekiz saldırı düzenlendiğini aktardı. Ticari tesisler ve enerji santrallerinin çevresini etkileyen saldırılarda iki sivil yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı. Elektrik kesintileri yaşanırken kentteki merkezi pazarlar geçici olarak kapandı.
Mavi Nil eyaletinde de çatışmalar nedeniyle yeni bir göç dalgası başladı. Uluslararası Göç Örgütü, 11 Ağustos’ta Kaysan’da başlayan çatışmaların ardından yaklaşık 2 bin 500 kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını açıkladı.
Saldırılar, sağlık ve gıda krizinin giderek ağırlaştığı bir dönemde gerçekleşiyor. Dünya Sağlık Örgütü, Nisan 2026 itibarıyla Sudan’daki sağlık tesislerinin yüzde 37’sinin tahribat, yağma, güvensizlik ve personel ile malzeme eksikliği nedeniyle hizmet veremediğini bildirdi.
Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırmasının Mayıs 2026 tarihli analizine göre ise ülkede yaklaşık 19,5 milyon kişi yüksek düzeyde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya bulunuyor. Bunların 135 bini “felaket”, beş milyondan fazlası ise “acil durum” seviyesinde yaşıyor. Çatışmaların şiddetlenmesi ve insani yardıma erişimin daha da kısıtlanması hâlinde bazı bölgelerde kıtlık yaşanabileceği belirtiliyor.
Uluslararası insancıl hukuk, çatışmanın taraflarına sivilleri ve sivil yapıları koruma yükümlülüğü getiriyor. Hastaneler, okullar, ibadethaneler, pazarlar, su ve enerji tesisleri askerî amaçlarla kullanılmadıkları sürece hedef alınamıyor. Yağma ile askerî zorunluluk olmaksızın mülklerin tahrip edilmesi de savaş suçu kapsamında değerlendirilebiliyor.
Kaynak: euromedmonitor.org
